ปากกาจับชิ้นงาน หรือ Vise เป็นอุปกรณ์พื้นฐานที่พบได้ตั้งแต่โต๊ะช่างทั่วไป ไปจนถึงเครื่องเจาะ เครื่องกัด CNC และงานผลิตที่ต้องการความแม่นยำสูง หน้าที่หลักคือจับชิ้นงานให้อยู่ในตำแหน่งที่ต้องการ เพื่อลดการขยับระหว่างการตัด เจาะ ตะไบ ประกอบ หรือ Machining
คำถามที่หลายคนสงสัยคือ ปากกาจับชิ้นงานมีกี่แบบ?
จริง ๆ แล้วไม่มีจำนวนตายตัว เพราะแต่ละผู้ผลิตสามารถแบ่งตามรูปแบบฐาน ลักษณะปากจับ วิธีจับ และประเภทเครื่องจักรได้อีกหลายชนิด แต่ถ้าแบ่งตามการใช้งานในงานช่างและอุตสาหกรรม สามารถแบ่งกลุ่มหลักได้ประมาณ 7 ประเภท ได้แก่
- Bench Vise
- Machine Vise
- Drill Press Vise
- Milling / Precision Vise
- Pipe Vise
- Woodworking Vise
- Hand / Mini Vise
นอกจากนี้ยังมีรุ่นเฉพาะทาง เช่น Sine Vise, Cross-Slide Vise, Tilting Vise และ Vise สำหรับจับชิ้นงานรูปทรงพิเศษ
ผู้จำหน่ายอุปกรณ์อุตสาหกรรมอย่าง McMaster-Carr ก็แบ่ง Vise ออกเป็นหลายกลุ่ม เช่น Bench, Machine, Pipe, Sine และ Handheld แสดงให้เห็นว่าการแบ่งประเภทขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งานมากกว่าจำนวนชนิดที่ตายตัว
ปากกาจับชิ้นงานมีกี่แบบ?
ปากกาจับชิ้นงานมีหลายประเภท และไม่มีจำนวนตายตัว แต่สำหรับงานช่างและโรงงานสามารถแบ่งกลุ่มหลักได้ประมาณ 7 แบบ โดยเลือกจากชนิดงานและลักษณะชิ้นงาน
- Bench Vise – งานช่างทั่วไป ตัด ตะไบ ประกอบ
- Machine Vise – ใช้ร่วมกับเครื่องจักร
- Drill Press Vise – จับชิ้นงานสำหรับงานเจาะ
- Milling / Precision Vise – งานกัดและงานที่ต้องการความแม่นยำ
- Pipe Vise – จับท่อและชิ้นงานทรงกลม
- Woodworking Vise – งานไม้
- Mini / Hand Vise – งานชิ้นเล็ก งานประกอบละเอียด
ก่อนเลือกควรดู ขนาดชิ้นงาน รูปทรง แรงจับ Jaw Width, Jaw Opening, ความแม่นยำ และลักษณะเครื่องจักรที่จะใช้งาน
ตารางเปรียบเทียบปากกาจับชิ้นงานแต่ละแบบ
| ประเภท | เหมาะกับงาน | จุดเด่น | ไม่เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| Bench Vise | งานช่างทั่วไป | แข็งแรง ใช้งานอเนกประสงค์ | งาน Machining ที่ต้องการความแม่นยำสูง |
| Machine Vise | เครื่องจักร | ยึดกับโต๊ะเครื่องได้มั่นคง | งานจับทั่วไปนอกเครื่อง |
| Drill Press Vise | งานเจาะ | ขนาดกะทัดรัด ยึดกับโต๊ะเจาะได้ | งานกัดหนัก |
| Milling Vise | งานกัด CNC/Milling | ความเที่ยงตรงสูง | งานท่อหรือชิ้นงานผิดรูป |
| Pipe Vise | ท่อและชิ้นงานกลม | จับท่อได้มั่นคง | ชิ้นงานแผ่นเรียบทั่วไป |
| Woodworking Vise | งานไม้ | ปากกว้าง ลดรอยบนไม้ | งานโลหะหนัก |
| Mini / Hand Vise | งานชิ้นเล็ก | คล่องตัว ใช้พื้นที่น้อย | งานรับแรงสูง |
1. Bench Vise ปากกาจับชิ้นงานแบบตั้งโต๊ะ
Bench Vise คือปากกาจับชิ้นงานที่พบได้บ่อยที่สุดในโต๊ะช่างและโรงงานซ่อมบำรุง
ตัวปากกาจะติดตั้งอยู่กับ Workbench หรือโต๊ะทำงาน โดยใช้ปากจับสองด้านบีบชิ้นงานให้อยู่กับที่
McMaster-Carr อธิบาย Bench Vise ว่าเป็น Vise สำหรับงานจับชิ้นงานทั่วไป และยังมีรุ่น Heavy Duty, Rotating Head, Clamp-On และรุ่นสำหรับชิ้นงานขนาดเล็กอีกหลายรูปแบบ
Bench Vise เหมาะกับงานอะไร?
เหมาะกับ
- ตัดโลหะ
- ตะไบ
- เลื่อย
- ประกอบชิ้นส่วน
- ดัดชิ้นงาน
- งาน Maintenance
- งานซ่อมทั่วไป
จุดเด่น
ใช้งานได้หลากหลาย แข็งแรง และสามารถติดตั้งปากจับเสริมเพื่อป้องกันผิวชิ้นงานได้
หากโรงงานต้องการปากกาสำหรับโต๊ะ Maintenance เพียงตัวเดียว Bench Vise มักเป็นจุดเริ่มต้นที่เหมาะสม
2. Machine Vise ปากกาจับชิ้นงานสำหรับเครื่องจักร
Machine Vise ออกแบบมาเพื่อใช้ร่วมกับเครื่องจักร เช่น
- เครื่องเจาะ
- เครื่องกัด
- เครื่อง Machining
- เครื่อง CNC บางประเภท
ความแตกต่างจาก Bench Vise คือฐานและตัวปากกาจะถูกออกแบบให้ยึดติดกับโต๊ะเครื่องจักรได้มั่นคงกว่า
Machine Vise ยังสามารถแบ่งย่อยออกได้อีกหลายแบบตาม Jaw Style และรูปแบบการติดตั้ง เช่น T-Slot หรือ Bolt-On
เหมาะกับ
งานที่ต้องใช้เครื่องจักรตัดเฉือน และต้องการให้ชิ้นงานอยู่ในตำแหน่งคงที่
จุดที่ควรดู
- ความกว้าง Jaw
- Jaw Opening
- ความสูงของ Jaw
- ความเที่ยงตรง
- รูปแบบการยึดกับโต๊ะเครื่อง
หากเลือกปากกาที่ใหญ่เกินโต๊ะเครื่องจักร อาจทำให้เสียพื้นที่ทำงานหรือชนกับช่วงการเคลื่อนที่ของเครื่องได้
3. Drill Press Vise ปากกาสำหรับเครื่องเจาะ
Drill Press Vise เป็นปากกาที่ออกแบบให้ใช้กับ เครื่องเจาะแท่น (Drill Press) โดยเฉพาะ
ลักษณะเด่นคือมีฐานค่อนข้างแบนและสามารถยึดกับโต๊ะเครื่องเจาะได้ง่าย
เหมาะกับการจับชิ้นงานขณะ
- เจาะรู
- Countersink
- Reaming
- งานเจาะชิ้นส่วนขนาดเล็ก
การใช้ปากกาจับชิ้นงานแทนการถือชิ้นงานด้วยมือ ช่วยให้ชิ้นงานอยู่ในตำแหน่งที่ควบคุมได้ดีกว่า โดยเฉพาะเมื่อต้องใช้ดอกเจาะกับโลหะ

4. Milling Vise / Precision Vise สำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำ
ถ้าเข้าสู่งาน Milling หรือ CNC การใช้ Bench Vise ทั่วไปอาจไม่เหมาะ
งานประเภทนี้มักใช้ Milling Vise หรือ Precision Vise
จุดเด่นคือ
- ฐานมีความเที่ยงตรง
- Jaw Parallelism ดีกว่า
- รองรับแรงจากการตัดเฉือน
- สามารถจัดตำแหน่งชิ้นงานได้แม่นยำกว่า
- ใช้กับ Soft Jaw หรือ Jaw แบบ Machinable ได้
McMaster-Carr มี Jaw สำหรับ Milling-Machine Vise ที่สามารถขึ้นรูปให้เข้ากับรูปทรงชิ้นงาน รวมถึง Jaw ที่มีร่องรูปตัว V สำหรับจับวัสดุทรงกลมด้วย
Milling Vise เหมาะกับ
- CNC Milling
- Manual Milling
- งานแม่พิมพ์
- งานผลิตชิ้นส่วน
- งานที่ต้องควบคุม Dimension
หากชิ้นงานต้องการความเที่ยงตรงระดับสูง ควรดู Accuracy และ Parallelism จาก Specification ของผู้ผลิต ไม่ควรเลือกจากขนาด Jaw เพียงอย่างเดียว
5. Pipe Vise ปากกาจับท่อ
ปากกาทั่วไปมี Jaw แบน จึงอาจจับท่อหรือชิ้นงานทรงกลมได้ไม่ดีเท่าปากกาที่ออกแบบมาเฉพาะ
Pipe Vise จะมี Jaw หรือโครงสร้างที่ช่วยจับผิวทรงกลมได้มั่นคงขึ้น
McMaster-Carr แบ่ง Pipe Vise ที่ใช้กับโต๊ะออกเป็นอย่างน้อย 2 รูปแบบหลัก คือ Chain Style และ Yoke Style โดยใช้สำหรับจับท่อ Tubing และ Conduit เพื่อทำงาน เช่น การตัดและทำเกลียว
Chain Pipe Vise
ใช้โซ่รัดรอบชิ้นงาน
เหมาะกับ
- ท่อ
- Valve
- ชิ้นงานรูปทรงไม่สม่ำเสมอ
ข้อดีคือรองรับรูปทรงได้หลากหลาย
Yoke Pipe Vise
ใช้ชุด Jaw กดท่อจากด้านบนและล่าง
เหมาะกับ
- งานทำเกลียวท่อ
- งานที่ใช้แรงบิดสูง
- งาน Plumbing และ Maintenance
ถ้าต้องทำงานกับท่อเป็นประจำ การใช้ Pipe Vise โดยตรงมักจับชิ้นงานได้เหมาะกว่าการฝืนใช้ Bench Vise
6. Woodworking Vise ปากกาจับงานไม้
ปากกาจับงานไม้มีแนวคิดต่างจากปากกาจับเหล็ก
งานไม้ต้องการจับชิ้นงานให้แน่น แต่ไม่ควรทำให้พื้นผิวไม้เกิดรอยมากเกินไป
Woodworking Vise จึงมักมี
- Jaw กว้าง
- พื้นที่สัมผัสมาก
- สามารถติดแผ่นไม้หรือวัสดุป้องกันผิวบน Jaw
- ติดตั้งบริเวณขอบหรือใต้โต๊ะ Workbench
เหมาะกับ
- ไสไม้
- เลื่อย
- เจาะ
- ประกอบเฟอร์นิเจอร์
- ขัดแต่งไม้
หากนำ Vise Jaw แบบ Serrated สำหรับงานโลหะไปจับไม้โดยตรง อาจทำให้ผิวชิ้นงานเป็นรอยได้
7. Mini Vise และ Hand Vise สำหรับงานชิ้นเล็ก
งานบางประเภทไม่จำเป็นต้องใช้ปากกาขนาดใหญ่
Mini Vise หรือ Hand Vise เหมาะกับชิ้นงานขนาดเล็ก เช่น
- Electronics
- โมเดล
- งาน Craft
- งานประกอบชิ้นส่วน
- งาน Jewelry
- งานซ่อมละเอียด
McMaster-Carr มีทั้ง Miniature Bench Vise และ Handheld Vise ซึ่งเป็นตัวอย่างว่าปากกาจับชิ้นงานสามารถมีขนาดและรูปแบบเฉพาะสำหรับงานละเอียดได้
จุดสำคัญคือไม่ควรนำ Mini Vise ไปใช้กับงานที่ต้องใช้แรงสูงเกินความสามารถของตัวปากกา
ปากกาจับชิ้นงานแบบพิเศษมีอะไรอีกบ้าง?
นอกจาก 7 กลุ่มหลัก ยังมี Vise เฉพาะทางอีกหลายแบบ เช่น
Sine Vise
ใช้สำหรับตั้งชิ้นงานในมุมที่ต้องการความแม่นยำ เหมาะกับงาน Machining และ Grinding บางประเภท
Cross-Slide Vise
สามารถปรับตำแหน่งชิ้นงานในแนว X-Y ได้ โดยใช้สกรูปรับตำแหน่ง
Tilting Vise
สามารถเอียงหัวจับเพื่อทำงานในมุมต่าง ๆ
Rotating Vise
สามารถหมุนฐานหรือหัวปากกาได้ ช่วยให้เข้าถึงชิ้นงานจากหลายทิศทาง
Combination Bench & Pipe Vise
รวม Jaw สำหรับงานทั่วไปและงานจับท่อไว้ในชุดเดียว เหมาะกับโต๊ะ Maintenance ที่ต้องทำงานหลายประเภท
Grainger แยกกลุ่ม Combination Bench & Pipe Vise รวมถึง Rotating-Head Combination Vise ออกจาก Bench Vise ปกติด้วย
เลือกปากกาจับชิ้นงานต้องดูอะไรบ้าง?
การซื้อปากกาจับชิ้นงานไม่ควรดูเพียงคำว่า
“ปาก 4 นิ้ว” หรือ “ปาก 6 นิ้ว”
เพราะยังมีรายละเอียดอีกหลายส่วน
Jaw Width
คือความกว้างของปากจับ
ชิ้นงานใหญ่ขึ้นมักต้องการ Jaw ที่กว้างขึ้นเพื่อเพิ่มพื้นที่สัมผัส
Jaw Opening
คือระยะเปิดสูงสุดระหว่าง Jaw
ต้องมากกว่าหรือเพียงพอกับขนาดชิ้นงานที่จะจับ
Throat Depth
คือระยะจากด้านบนของ Jaw ลงไปถึงพื้นที่ด้านในตัวปากกา
มีผลกับขนาดและตำแหน่งของชิ้นงานที่สามารถสอดเข้าไปจับได้
Jaw Type
อาจเป็น
- Smooth
- Serrated
- Grooved
- V-Jaw
- Soft Jaw
ควรเลือกตามวัสดุและรูปทรงชิ้นงาน
Mounting
ตรวจสอบว่าเป็น
- Bolt-On
- Clamp-On
- T-Slot
- Magnetic
- Screw-On
เพื่อให้เข้ากับโต๊ะหรือเครื่องจักรที่ใช้งานจริง
ตารางเลือกปากกาจับชิ้นงานตามงาน
| งานที่ต้องทำ | ประเภทที่ควรพิจารณา |
|---|---|
| ตัด/ตะไบเหล็กบนโต๊ะ | Bench Vise |
| งาน Maintenance | Bench / Combination Vise |
| เจาะด้วย Drill Press | Drill Press Vise |
| Milling | Milling Vise |
| CNC Machining | Precision / CNC Vise |
| ตัดท่อ | Pipe Vise |
| ทำเกลียวท่อ | Yoke Pipe Vise |
| จับชิ้นงานทรงกลม | V-Jaw / Pipe Vise |
| งานไม้ | Woodworking Vise |
| งานชิ้นเล็ก | Mini Vise |
| ตั้งชิ้นงานเป็นมุม | Tilting / Sine Vise |
HowTo: วิธีเลือกปากกาจับชิ้นงานให้เหมาะกับงาน
ขั้นตอนที่ 1 ดูว่าต้องจับวัสดุอะไร
แยกก่อนว่าเป็นเหล็ก อะลูมิเนียม ท่อ ไม้ พลาสติก หรือชิ้นงานที่มีผิวสำเร็จ เพราะลักษณะ Jaw ที่เหมาะสมแตกต่างกัน
ขั้นตอนที่ 2 วัดขนาดชิ้นงาน
ตรวจความกว้าง ความหนา และเส้นผ่านศูนย์กลาง เพื่อกำหนด Jaw Width และ Jaw Opening ที่ต้องการ
ขั้นตอนที่ 3 ดูรูปทรงชิ้นงาน
ถ้าเป็นชิ้นงานเรียบ ใช้ Flat Jaw ได้ แต่ถ้าเป็นท่อหรือชิ้นงานกลม ควรพิจารณา Pipe Jaw หรือ V-Jaw
ขั้นตอนที่ 4 ระบุประเภทงาน
แยกว่าเป็นงานจับทั่วไป งานเจาะ งานกัด งาน CNC งานท่อ หรืองานไม้ เพื่อเลือก Vise ที่ออกแบบมาโดยตรง
ขั้นตอนที่ 5 ตรวจแรงและความแม่นยำที่ต้องการ
งาน Maintenance อาจไม่ต้องการ Accuracy เท่างาน CNC แต่ต้องการความแข็งแรงและทนต่อแรงมากกว่า
ขั้นตอนที่ 6 ตรวจพื้นที่ติดตั้ง
วัดพื้นที่โต๊ะ T-Slot และระยะการเคลื่อนที่ของเครื่อง เพื่อป้องกันการเลือก Vise ที่ใหญ่เกินไป
ขั้นตอนที่ 7 เลือก Jaw ให้เข้ากับชิ้นงาน
หากชิ้นงานเป็นผิวสำเร็จหรือเกิดรอยง่าย ให้ใช้ Soft Jaw หรือ Jaw Liner เพื่อช่วยลดความเสียหายของผิว
ขั้นตอนที่ 8 ตรวจ Specification ก่อนซื้อ
เช็ก Jaw Width, Opening, Throat Depth, Mounting และวัสดุของตัวปากกา ไม่ควรเลือกจากราคาอย่างเดียว
ปากกาจับชิ้นงานแบบไหนอเนกประสงค์ที่สุด?
สำหรับโต๊ะช่างทั่วไป Bench Vise มักเป็นตัวเลือกที่อเนกประสงค์ที่สุด เนื่องจากรองรับงานตัด ตะไบ ประกอบ และ Maintenance ได้หลายรูปแบบ
แต่ไม่ได้หมายความว่า Bench Vise จะใช้แทนทุกประเภทได้
ถ้าต้องจับท่อจำนวนมาก ควรเลือก Pipe Vise
ถ้าต้องใช้กับเครื่อง Milling ควรใช้ Machine หรือ Milling Vise
และหากงานต้องการความเที่ยงตรงสูง ก็ควรเลือก Precision Vise ที่มี Specification ด้าน Accuracy ชัดเจน
หลักง่าย ๆ คือ
เลือกปากกาจับชิ้นงานจากลักษณะงานและชิ้นงาน ไม่ใช่เลือกจากขนาดใหญ่หรือแรงจับสูงที่สุดเพียงอย่างเดียว
สรุป: ปากกาจับชิ้นงานมีกี่แบบ?
ปากกาจับชิ้นงานไม่มีจำนวนประเภทที่ตายตัว เพราะยังแบ่งย่อยตามรูปแบบ Jaw ฐาน และลักษณะการใช้งานได้อีกมาก แต่สำหรับงานทั่วไปและงานอุตสาหกรรม สามารถแบ่งเป็นกลุ่มหลักประมาณ 7 ประเภท ได้แก่
Bench Vise, Machine Vise, Drill Press Vise, Milling/Precision Vise, Pipe Vise, Woodworking Vise และ Mini/Hand Vise
ก่อนเลือกควรดู
- ประเภทชิ้นงาน
- ขนาด
- รูปทรง
- Jaw Width
- Jaw Opening
- Throat Depth
- ความแม่นยำ
- วิธีติดตั้ง
- ประเภทเครื่องจักร
หากเลือกได้ตรงกับงาน จะช่วยให้จับชิ้นงานมั่นคง ทำงานสะดวก และลดปัญหาชิ้นงานขยับหรือผิวเสียหายระหว่างการทำงาน
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปากกาจับชิ้นงาน
ปากกาจับชิ้นงานมีกี่แบบ?
ไม่มีจำนวนตายตัว แต่สามารถแบ่งกลุ่มหลักสำหรับงานช่างและอุตสาหกรรมได้ประมาณ 7 ประเภท ได้แก่ Bench, Machine, Drill Press, Milling/Precision, Pipe, Woodworking และ Mini/Hand Vise
Bench Vise ใช้ทำอะไร?
ใช้จับชิ้นงานทั่วไปบนโต๊ะช่าง เช่น งานตัด ตะไบ เลื่อย ประกอบ และงาน Maintenance
Machine Vise ต่างจาก Bench Vise อย่างไร?
Machine Vise ออกแบบให้ติดตั้งกับโต๊ะเครื่องจักรและรองรับแรงจากกระบวนการ Machining ส่วน Bench Vise เน้นงานช่างทั่วไปบน Workbench
ถ้าต้องจับท่อควรใช้ปากกาแบบไหน?
ควรพิจารณา Pipe Vise หรือ Jaw ที่ออกแบบสำหรับจับท่อ เพราะช่วยจับผิวทรงกลมได้เหมาะกว่าปากจับแบนทั่วไป
ปากกาจับเครื่องเจาะกับปากกาจับเครื่องกัดเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกันทั้งหมด Drill Press Vise เน้นงานเจาะ ส่วน Milling Vise ต้องรองรับแรงตัดและมีความเที่ยงตรงสูงกว่า
Jaw Width คืออะไร?
Jaw Width คือความกว้างของปากจับ ยิ่ง Jaw กว้างก็ยิ่งมีพื้นที่สัมผัสกับชิ้นงานมากขึ้น แต่ต้องเลือกให้สัมพันธ์กับขนาดงานและพื้นที่ติดตั้ง
Jaw Opening คืออะไร?
Jaw Opening คือระยะเปิดสูงสุดของปากจับ เป็นค่าที่ใช้ตรวจว่าปากกาสามารถรองรับความกว้างหรือความหนาของชิ้นงานได้หรือไม่
จับชิ้นงานไม่ให้เป็นรอยควรทำอย่างไร?
สามารถเลือก Smooth Jaw หรือใช้ Soft Jaw / Jaw Liner ที่ทำจากวัสดุเหมาะสมครอบปากจับ เพื่อช่วยลดรอยบนผิวชิ้นงาน
ปากกาจับชิ้นงานยิ่งใหญ่ยิ่งดีหรือไม่?
ไม่เสมอไป ปากกาที่ใหญ่เกินความจำเป็นอาจหนัก ใช้พื้นที่มาก และไม่เหมาะกับเครื่องจักรหรือชิ้นงานขนาดเล็ก ควรเลือกจากขนาดและแรงที่ใช้งานจริง
งาน CNC ควรใช้ปากกาแบบไหน?
ควรใช้ CNC หรือ Precision Milling Vise ที่ออกแบบสำหรับงาน Machining และมีข้อมูลด้าน Accuracy, Repeatability หรือ Parallelism ตามความต้องการของงาน
👉 ดูสินค้า ” แคลมป์ / แคลมป์จับชิ้นงาน / Clamp / ปากกาจับชิ้นงาน “ทั้งหมด
💬 สอบถามสินค้าและรุ่นที่เหมาะกับงานผ่าน LINE
#ปากกาจับชิ้นงาน #ปากกาจับงาน #ปากกาจับชิ้นงานมีกี่แบบ #Vise #BenchVise #MachineVise #MillingVise #PipeVise #Workholding #อุปกรณ์จับยึดชิ้นงาน #เครื่องมือช่าง #เครื่องมืออุตสาหกรรม #งานMachining








